logo Amadekarîya

Ansîklopediya Kurdistanê

Amadekarîya

Ansîklopediya Kurdistanê

×
Dîrok Erdnîgari Çand û Huner Wêje Kurdolojî Vîdeo
Armanc Kedkar Têkili Derbarê malperê de Desteya Amadekariyê
Zinar Soran

Nivîskar: Koma Berhevkariyê

Nivîskarê Kurd Zinar Soran di 2yê Cotmeha 1955an de li gundê Qizilê ya Dêrika Çiyayê Mazî hatîye dinyayê. Zaroktîya wî di odeya gund û di nav civaka eşîrtîyê de derbas dibe. Di wê demê de, ode û civaka Kurdî hê ji şevbihêrkên dengbêj û çîrokbêjan xalî nebûne. Bingehê ziman û çanda xwe ya Kurdî ji wê civatê û wan şevbihêrkan werdigre.

Berî ku ew dest bi dibistana destpêkê bike li cem Mele Mahmûdê meleyê gund Quranê carî dike. Pênc salî dest di dibistana gund dike. Ji gund xwendekarê pêşî ye ku piştî dibistana destpêkê xwendina xwe didomîne. Dibistana navîn li Wêranşehrê, lîseyê jî li Mêrdîn û Entabê dixwîne.

Pêwendîyên malbata wî û bi taybetî têkilîyên apê wî Hecî Hesen bi hinek meleyên welatparêz yên wê demê re dibe destpêka kurdperwerîya wî. Hîna di dema dibistana pêşîn de, apê wî çend helbestên Kurdî bi wî dide jiberkirin.

Piştî xwendina xwe ya lîseyê diqedîne, di Nîsana 1973yan de dihere Almanyaya Rojava. Beşdarî Festîvala Berlîna Rojhilatê ya Navneteweyî dibe. Di wê demê de bi Peymana 11ê Adarê di nav Tevgera Kurdistana Iraqê û Dewleta Iraqê de, Kurdên Başûr mafê xweserîyê bi dest dixin. Ji ber vê yekê jî cara pêşîn bû ku, grûbek Kurd li ser navê Kurdistana Iraqê, bi awayekî fermî û bi cil û bergên Kurdî beşdarî festîvaleke weha navnetewî dibûn.

Lê piştî demekê, ew qîma xwe bi jiyan û xebata siyasî ya Ewropayê nayîne û vedigere welêt. Li Diyarbekirê dest bi xwendina bilind ya mamostetîyê dike. Di wê demê de, ji hilekê de xwendina xwe û ji hêla din de jî xebata xwe ya siyasî didomîne. Lê ji ber ku karbidestên dewletê dibistana Diyarbekirê digrin, ew jî wek gelek xwendekarên dinê xwendina xwe li Ankarayê didomîne û di sala 1979an de xwendina xwe diqedîne.

Piştî darbeya leşkerî ya 12ê îlona 1980yî dadikeve Binya Xetê. Di dawîya sala 1983yan de jî tê Swêdê û niha li vir dijî. Ew zewicî ye û sê keç û kurekî wî heye.

Li welêt di wê dema ku di nav tevgera neteweyî de çi bigre hemû gotûbêjên siyasî bi Tirkî bûn, ew yek ji wan kesên pêşî ye ku dixwaze vê adetê bişkîne. Ew hewl dida ku di civîn, semîner û gotûbêjên xwe yên siyasî de bi Kurdî biaxive. Lê ji bilî hinek têbinîyên taybetî yên di wan semîner û civînan de hîna dest bi nivîsandina Kurdî nekiribû.

Cara pêşîn li Binya Xetê ji bo kovara zarokan Kulîlkê dest bi nivîsandina hinek çîrokên Kurdî dike û ew çîrok di wê kovarê de tên weşandin. Ji ber vê yekê jî ew wê kovara zarokan Kulîlkê wek mamostayê xwe yê destpêka bikurdînivîsînê dibîne. Ew çîrok jî pêmayîyên wan şevbihêrkên civata Kurdî yên zaroktîya wî bûn.

Piştî ku ew tê Swêdê dest bi mamostetîya Kurdî dike. Ew giranîya xwe bêtir dide ser bikurdînivîsînê û wek prensîp êdî bi Kurdî dinivîse. Bi taybetî li ser dîroka komele û rêxistinên Kurdan dixebite. Beşek xebat, lêkolîn û nivîsên wî di hinek kovar û malperên Kurdan de hatine weşandin.

Ew demeke dirêj wek redaktorê berpirsiyar kovara zarokan Kulîlkê derdixe. Nivîsandina bi Kurdî weke perçakî xebata siyasî ya neteweyî û demokratîk dibîne. Loma jî ji nivîskarekî bêtir xwe dildarê bi kurdînivîsînê dibîne.

Ji havîna 1990î û heta niha beşdarî nav xebata KURMANCîyê dibe. Weke tê zanîn ev xebat li ser zaravê Kurmancî tê kirin û ji alîyê Enstîtuya Kurdî ya Parîsê ve tê birêvebirin.

Yek ji wan bîst damezrînerên ku di 22.01.1995 de Komeleya Nivîskarên Kurd li Swêdê damezrandin e. Ji roja ev komele hatîye avakirin û heta îro di komîteya birêvebir ya vê komeleyê de cih girtîye. Herweha ji destpêkê heta dawîyê ew weke endamekî redaksiyona ÇIRAyê xebitîye ku kovara Komeleya Nivîskarên Kurd li Swêdê bû.

 

Berhemên Zinar Soran

Gurî- Çîrok û Sepêhatîyên Kurdî, Stockholm, 1992

Kurdîya Şîrîn, Zinar Soran & B.Welatevîn, Stockholm, 1993


ÇAVKANİ

https://ku.wikipedia.org/wiki/Zinar_Soran

https://portal.netewe.com/author/zinar-soran/

https://www.google.com/search?q=Zinar+Soran&oq=Zinar+Soran&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOdIBCDE0NzBqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&ie=UTF-8#fpstate=ive&vld=cid:9304823a,vid:qJ2XLOfaV3E,st:0

Nivîsén tékildar

Li ser nivîsê hene têkildarên din

Yekta Ûzûnoglû

Nivîskar Yekta Ûzûnoglû, ango Yekta Geylanî, bijîşk, wergêr û peyamnêrê Kurd e. Di sala 1953an de li Farqîna Diyarbekirê hatiyê dinyayê.Di sala 1971ê de diçe Parîsê. Bi bûrsa rewşenbîrê Kurd Kamûran


Hesen Huseyin Denîz

Hesen Huseyin Denîz, li Stilîla Nisêbînê ji dayik bûye. Xwendegehên xwe li Serêkaniya Rihayê, li Stenbol û li Nîgdeyê qedandiye. Ji ber xebatên şoreşgerî di dema cûntaya leşkerî ya salên heyştêyî de li zindana Amedê maye, piştî hatiye berdan têkoşîna xwe bi awayên cuda domandiye...


Zeynelabidîn Zinar

Destpêka nivîsandina Zeynelabidîn Zinar a bi zimanê Kurdî, çendî ku di salên 1963-64an de pêşî bi tîpên Erebî çêbûye, di sala 1985an de li Swêdê bi awayekî birêkûpêk hatiye domandin. Pêşî dest bi tîpguhaztina klasîkên Kurmancî kiriye û lêkolîn li ser folklora Kurdî kiriye. Di heman demê de Zinar xwedî û berpirsê Weşanxaneya Pencînarê ye. Herwiha, ji gelek kesan qeset kom kirine û çîrok, stranên di nav van qesetan de jî deşîfre kirine. Ev hemû bi navê Xwençe di 10 cild kitêb de weşandine.